تستهای کنکوری ادبیات تخصصی رشته علوم انسانی با پاسخ تشریحی
۱- آرایههای بیت زیر، کدام است؟
«امروز قول سعدی شیرین نمینماید / چون داستان شیرین فردا سمر بباشد»
۱) تلمیح، مجاز، ایهام تناسب
۲) ایهام، حسآمیزی، تلمیح
۳) مجاز، حسنتعلیل، حسآمیزی
۴) جناس تام، ایهام تناسب، حسنتعلیل
۲- بیت زیر فاقد کدام آرایههاست؟
«سوختم در آتشش چون عود و زانم بیم نیست / بیم از آن دارم که دود من بگیرد دامنش»
۱) استعاره، جناس
۲) ایهام، حسن تعلیل
۳) کنایه، تکرار
۴) واجآرایی، مراعاتنظیر
۳- آرایههای، موازنه، مجاز، واجآرایی، لف و نشر و حسنتعلیل به ترتیب در کدام گزینه درست است؟
الف) چــگونه شاد نباشد دلم به گوشه نشــینی / که حال گوشi چشم تو کرده گوشه نشینم
ب) معاشران همه مشغول عیش و عشرت و شادی / به غیــر من که شب و روز با غم تو قرینم
ج) نـــه دست آن که دمی دامن وصال تو گیرم / نه بــخت آن که شبی جلوi جمال تو بینم
د) ز رشـــک مـردن من جان عالمی به لب آید / اگـــر بــه روی تـو افتد نگاه باز پسینم
ه) ز حســـرت لب میگون و جعد غالیه سایت / رفیـــق لعل بدخشان، شریک نافi چینم
۱) الف، ب، ج، هـ، د
۲) ج، د، ب، هـ، الف
۳) ج، د، الف، ب، هـ
۴) هـ، ج، ب، د، الف
۴- آرایههای مقابل کدام بیت نادرست است؟
۱) آمــد بـــه لب بام که خورشید زمینم / بــگرفت به کف جام که جمشید زمانم )تلمیح و جناس(
۲) اکنون نه مرا کشتی از آن ابرو و مژگان / دیری است که من کشتi این تیروکمانم )لف و نشر و مراعاتنظیر(
۳) افروخت رخ از باده که آتش زن شهرم / افـــراخت قـــد از جلوه که غارتگر جانم )موازنه و کنایه(
۴) صبحم همه با یاد سر زلف تو شد شام / یک روز نــــبودم کــه نبودی به گمانم )مجاز و حسنتعلیل(
۵- در همi ابیات، آرایi لف و نشر وجود دارد بهجز:
۱) بــــوستان از گـــل و ریحـــان رخ و زلـف لیلی / دشت از لاله ستان سینه مجنون شده است
۲) چون ز اشک و چهره با من دید سیم و زر گریخت / کس نجوید غیــر او هرگز ز سیم و زر گریز
۳) بــــا خــــیال روی و مـویش غرق نور و ظلمتم / کو نظر بازی که سـیر صبح و شام من کند
۴) کی عــــزای دی و بــــهمن به ســـرآید یا رب / تـا گل و ســــرو چمن جشن بهاری گیرند
پاسخ:
۱- گزینه ۲درست است.
در بیت سؤال آرایههای حسآمیزی (قول شیرین)، ایهام (داستان شیرین) و تلمیح به داستان خسرو شیرین، وجود دارد.
۲– گزینه ۲درست است.
در بیت سؤال آرایههای استعاره (آتش، دود)، جناس (دود، عود)، واجآرایی (د، در مصراع دوم) مراعات نظیر (سوختم، آتش، دود) کنایه (دود من دامنش را میگیرد) و تکرار (بیم، بیم) وجود دارد. بیت فاقد ایهام و حسن تعلیل (گزینه۲ ) است.
۳– گزینه ۲درست است. (ج، د، ب، هـ، الف)
ج: موازنه: بین سجعهای متوازن دو مصراع – د: مجاز، عالم مجاز از مردم دنیا – ب: واجآرایی (ش) – هـ: لف و نشر: لب و جعد لف است و لعل و نافه نشر هستند.
۴– گزینه ۴درست است.
گزینۀ :۱تلمیح (جام جمشید)، جناس (زمین، زمان)
گزینه :۲لف و نشر (ابرو و مژگان لف –تیر و کمان نشر)، مراعات نظیر (ابرو، مژگان – تیر و کمان)
گزینه :۳موازنه بین سجعهای متوازن دو مصراع – کنایه: رخ برافروختن، آتش زدن
آرایههای گزینه ،۴نادرست است.
۵– گزینه ۴درست است.
گزینۀ :۱گل و ریحان لف –رخ و زلف نشر
گزینۀ :۲اشک و چهره لف –سیم و زر نشر
گزینۀ :۳روی و موی لف –نور و ظلمت نشر – صبح و شام هم با روی و موی لف و نشر دارد